Ekolojik etiketler uygulaması Avrupa Birliği ülkelerinde Eko-Etiket Sistemi ile başlamıştır ama kısa sürede bütün dünyaya yayılmıştır. Artık herkes doğal kaynakların tükendiğinin, hayvan ve bitki türlerinin giderek azaldığının, iklim değişikliklerinin, küresel ısınmanın, ozon tabakasındaki incelmenin ve daha birçok çevre felaketinin kapıda olduğunun farkındadır.

Ekolojik etiketleri, bir yandan bu etiketi taşıyan ürün ve hizmetlere itibar kazandırırken diğer yandan da üretici firmanın pazar payını arttırmakta ve firmaya rekabet gücü kazandırmaktadır.

Avrupa Birliği tarafından 1992 yılında başlatılan ekolojik etiketler uygulaması, bugün Avrupa Birliği ülkelerinin tamamını kapsamaktadır ve bütün dünyaya yayılmış durumdadır.

Kuruluşumuz Ekomark©, ekolojik etiketlerin bu global genişlemesine uyarak ülkemizde Ekomark© Standardı’nı geliştirmiştir. Ekomark© Standardı esas olarak Avrupa Birliği’nde uygulanan Eko-Etiket Sistemi üzerine inşa edilmiştir, ancak tamamen ülkemizdeki ürün özellikleri ve ülkemiz koşulları dikkate alınarak tasarlanmıştır. Bilindiği gibi her ülke kendi ulusal düzenlemeleri ve uygulamaları paralelinde ekolojik etiket tasarlayabilir. Örneğin, Almanya’da Blue Angel Etiketi, Hollanda’da EKO Kalite Sembolü ve İskandinav ülkelerinde Nordic Swan Etiketi bunlara örnektir. Üstelik bu ekolojik etiketler sadece kendi ülkelerinde değil diğer ülkeler tarafından da kabul görmektedir.

Kuruluşumuz tarafından geliştirilen Ekomark© Etiketi de bunlardan biridir ve dünyada ekolojik etiketler arasında rekabet edecek güçtedir. Ancak henüz ülkemizde bu konudaki uyum çalışmaları tamamlanmış değildir. Avrupa Birliği tarafından açılan Çevre Faslı çerçevesinde ülkemizde de ekolojik etiketler yasasının çıkması gerekmektedir. Bu çalışmalar henüz tamamlanmadığından kuruluşumuz yabancı bir akreditasyon kuruluşundan akredite olmuştur ve talep eden firmalara ürün ve hizmetleri için bu yetkiye dayanarak Ekomark© Etiketi kullanım izni vermektedir.

Firmalara verilen Ekomark© Etiketi kullanım izni web üzerinden Ekomark veri tabanında ilan edilmektedir. Bu şekilde izin bütün dünyada geçerli olmaktadır.

Ülkemizdeki firmaların bu yasal düzenlemeler öncesinde hazırlıklı olması açısından kuruluşumuzdan talep edecekleri Ekomark© Etiketi kullanım izni önemli bir adımdır. Ülke dışından akredite olunduğu için de Ekomark© Etiketi bugün bütün dünyada kabul gören bir ekolojik etikettir. Dünya piyasalarına çıkacak firmalarımızın mevcut ürün ve hizmet kategorilerindeki ürünleri için bu etiketi almaları veya yeni ürünler için kriter belrleme çalışması talep etmeleri kendi avantajlarına olacaktır.

Dünyada Ekomark© uygulaması konusunda daha fazla bilgi almak için kuruluşumuz yöneticilerine başvurabilirsiniz.

Son yıllarda çevreye olan duyarlılık yükseldikçe ve insanlar doğanın korunmasına ve insan sağlığına daha fazla önem vermeye başladıkça, Avrupa Birliği pazarında, çevreye etkisi düşük olan ürün ve hizmetlere olan ilgi ve ekolojik etiketlere olan talep artmaya başlamıştır. Avrupa Birliği’ne yapılan Eko-Etiket başvuru sayısında ve bu etiketi alan ürün ve hizmetlerin sayısında sürekli yükselme izlenmektedir.

Bu uygulama 1992 yılında başladığı hale 2002 yılında Eko-Etiket alan firma sayısı sadece 128 iken, 2007 yılında bu sayı 514, 2008 yılında 754, 2009 yılında 1003 ve 2010 yılında 1152 olmuştur.

İstatiklere bir de ürün grupları açısından bakılırsa, mozaik çini, seramik karo ve kiremitler gibi sert kaplamalar (7457), iç ve dış cephe boya ve vernikler (3275), televizyonlar (2579), çok amaçlı temizlik ürünleri (2030), kağıt ürünleri (1691) ve tekstil ürünleri (1235) önde gelmektedir.

Avrupa Birliği Eko-Etiket alan ülkeler sıralamasında başta İtalya (10102) bulunmaktadır. Onu Fransa (3279), Kore (1976), İspanya (1615) ve Finlandiya (1447) takip etmektedir. Bu rakamlar 2010 verileridir.

Kuruluşumuz Ekomark©, çevreci ürünlere, yani çevre koşullarına duyarlı, doğal kaynakları tüketmeyen, doğayı kirletmeyen ya da geri dönüştürülebilen ürün ve hizmetlerin üretilmesine önem vermektedir. Ülkemizde de çevreye duyarlı kişiler ürünlerin üzerinde yer alan işaret ve belgelendirme ifadelerine artık dikkat etmektedir. Hatta bir kısım insanlar ürünlerin üretim aşamalarından marketlerde satışa sunulmasına kadar geçen süreçte doğanın iyi korunduğundan emin olmak istemektedir. Üretici firmaların çevreye zarar verip vermediği, atıklarını iyi yönetip yönetmediği, nakliye işlemlerini çevreci araçlarla yapıp yapmadığı bile artık sorgulanmaktadır.

Kuruluşumuz doğanın daha fazla tahrip edilmesinin önüne geçmek ve giderek tehlikeli bir hal alan çevre sorunlarına çözüm üretebilmek amacı ile faaliyete geçmiştir. Tamamen özgün bir standart olan Ekomark© Standardı bu amaçla tasarlanmıştır. Tüketicilerin bu yöndeki isteklerine kulak veren üretici firmalara Ekomark© Etiketi kullanım izni bu amaçla verilmektedir.

Ülkemiz henüz uyum çalışmalarını tamamlamadığı için kuruluşumuz yabancı bir akreditasyon kuruluşundan akredite olmuştur ve bu yetkiye dayanarak Ekomark© Etiketi kullanım izni vermektedir.

Ekomark© tarihçesi konusunda daha fazla bilgi almak için kuruluşumuz yöneticilerine başvurabilirsiniz.

Ekoloji ifadesinin dilimizdeki karşılığı doğa bilimidir. Ekoloji, canlıların birbirleri ile ve çevreleri ile olan ilişkilerini inceleyen bir bilim dalıdır. Canlılar dendiği zaman insan, hayvan ve bitkilerden oluşan topluluklar ifade edilmektedir. Çevre, bir canlının yaşaması ve neslini devam ettirebilmesi için gerekli olan uygun ortamdır. Bu ortam hava, su, toprak ve ışık gibi faktörlerden oluşur. Bugünlerde sıkça kulağa çalışan ekosistem ifadesi ise, canlı ve cansız çevrenin tamamını ifade etmek için kullanılır.

Ekoloji, canlıların organları ve bu organların yaşam süreçleri ile ilgilenmez. Önemli olan canlıların içinde bulundukları yaşam ortamı ve diğer canlılar ile olan karşılıklı ilişkileridir. Yani ekoloji, bütün canlılar üzerinde etkisi olan ve bütün canlılar için ortak olan temel konularla ilgilenmektedir.

Aslında akarsulardan göllere, atmosferden yer altı sularına, kıtalardan okyanuslara, mikro organizmalardan insanlar ve bitkiler dünyasına kadar bütün canlı ve cansız varlıklar arasında son derece düzgün işleyen bir sistem bulunmaktadır. Belki de bu nedenle bugün ekoloji, çevre ve insan sözcükleri bir bütün olarak kullanmaktadır. Bütün canlılar yaşamlarını sürdürebilmek için diğer canlılar ile ve çevre ile ilişki kurmak zorundadır. Son yıllarda yaşanan yüksek nüfus artışı, sanayi ve teknoloji alanlarında yaşanan baş döndürücü gelişmeler, doğal kaynakların giderek tükenmeye başlaması, ciddi çevre sorunları yaratmaktadır ve sorumlu kişi ve kuruluşları ürkütmektedir.

Daha teknik olarak ifade etmek gerekirse, yerden on kilometre yükseklikte bulunan atmosfer tavanı ile yerden on kilometre derinde bulunan okyanus tabanı arasında kalan alan, canlılar için barınma alanıdır. Bu alana biyosfer adı verilir. Ekoloji bilimi işte bu 20 kilometrelik dikey alan içinde yaşayan canlıların birbirleri ile olan ilişkilerini ve yaşama şekillerini inceler.

Kuruluşumuz Ekomark©, doğanın insan eliyle tüketilmesinin ve yukarıda açıklanan ciddi çevre sorunlarının önüne geçmek için, sorumluluk duyugusu ile hareket etmektedir. Kuruluşumuz tarafından geliştirilen ve tamamen özgün bir standart olan Ekomark© Standardı bu amaçla tasarlanmıştır. Kuruluşumuz doğanın korunmasına ve insan sağlığına özen göstermektedir. Bu sorumluluğu duyan firmalara verilen Ekomark© Etiketi kullanım izni de bu yöndeki çabaların bir sonucudur.

Ekoloji konusunda daha fazla bilgi almak için kuruluşumuz yöneticilerine başvurabilirsiniz.

Kuruluşumuz tarafından geliştirilen ve tamamen özgün bir standart olan Ekomark© Standardı, bir kalite yönetim sistemi standardı değildir. Firmalar tarafından tüketicilere sunulan ürün ve hizmetlerin, insan sağlığına ve doğanın korunmasına karşı ne kadar duyarlı olduğunun kanıtlanmasına yönelik bir standarttır. Ancak elbette ürün ve hizmetlerin üzerine iliştirilen Ekomark© Etiketi, söz konusu ürün ve hizmetlerin kaliteli olduğunun da bir göstergesidir. Bu yaklaşımdan yola çıkan kuruluşumuz, talep eden firmalara ürün ve hizmetlerinin tanıtımında ve pazarlamasında Ekomark© Etiketi kullanma iznini verirken uygulayacağı bir takım prosedürler hazırlamıştır. Faaliyetleri sırasında bu prosedürlere uygun hareket ettiği sürece, firmalara kusursuz ve kaliteli bir hizmet verilmiş olmaktadır. Bu prosedürlerin isimleri ve kapsamları şu şekildedir:

• Ekomark© Belgelendirme Başvuru Prosedürü

Ürün veya hizmetleri için Ekomark© Etiketi kullanma izni talep eden firmaların nasıl başvuru yapacakları ve kuruluşumuzun bu başvuru talebini aldıktan sonra nasıl ön değerlendirme yapacağı bu prosedürde açıklanmıştır.

• Ekomark© Belgelendirme Sözleşme Prosedürü

Başvuru alındıktan ve ön değerlendirme yapıldıktan sonra belgelendirme talep eden firma ile nasıl sözleşme yapılacağı, bu sözleşme koşullarının neler olacağı ve her iki tarafa düşen sorumluluk ve yükümlülükler bu prosedürde açıklanmıştır.

• Ekomark© Belgelendirme Numune Kabul Prosedürü

Ekomark© Etiketi konulacak ürünün, test ve analiz çalışmalarının yapılabilmesi için, firmadan nasıl numune talep edileceğine ve bu numunenin hangi özellikleri taşıması gerektiğine yönelik esaslar bu prosedürde açıklanmıştır.

• Ekomark© Belgelendirme Test Prosedürü

Ürün testlerinin mutlaka ilgili standartlara uygun faaliyet gösteren, yetkin ve akredite olmuş laboratuvarlarda gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bu laboratuvarların nasıl belirleneceği ve hangi test ve analiz çalışmalarının yapılması gerektiği bu prosedürde açıklanmıştır.

• Ekomark© Belgelendirme Onay Prosedürü

Test ve analiz çalışmaları tamamlandıktan ve numunenin tespit edilen kriterlere uygun olduğu kanıtlandıktan sonra onay işlemlerinin nasıl gerçekleştirileceği bu prosedürde açıklanmıştır.

• Ekomark© Belgelendirme Etiket Kullanım İzninin Verilmesi Prosedürü

Ekomark© belgelendirme çalışmalarının bu son aşamasında firmalara Ekomark© Etiketi kullanma izninin ne şekilde verileceği, bu etiketin ürün ve hizmetler üzerinde nasıl kullanılması gerektiği ve bu etiketi kullanan firmaların sorumlulukları bu prosedürde açıklanmıştır.

Bugün gelinen noktada Avrupa Birliği tarafından belirlenen ürün grupları içinde yer alan ürün ve hizmetler, henüz bu ürün grubunda piyasadaki ürün ve hizmetlerin sadece yüzde 25’ini kapsamaktadır. İnsan sağlığı ve çevrenin korunması açısından diğer ürün ve hizmetler için de kriterlerin belirlenmesi gerekmektedir. Ekomark© Standardı’nın da amacı ortaktır. Ekolojik etiketleri uygulaması ile tüketicilerde farkındalık yaratmak ve bu yoldan üretici firmaları ekolojik etiketlere başvurmaya teşvik etmektir. Ürün ve hizmetlerin tamamı doğaya duyarlı yöntemler ile üretilmiş olacaktır. Kuruluşumuzun vereceği Ekomark© Etiketi, bu yeni ve hızla gelişen pazarda pay sahibi olmak ve mevcut pazar payını korumak isteyen üretici firmalar için önemli bir ticari avantaj sağlayacaktır.

ECOmark Logoları <<

Ekolojik etiketler, doğaya duyarlı olan, çevreye zarar vermeyen veya çok az zarar veren, ağırlıklı olarak temizlik ve kozmetik ürünlerde kullanılan etiketlerdir. Ancak ekolojik etiketler bu ürün grupları dışında, boya ve verniklerden tekstil ürünlerine, televizyonlardan masa üstü bilgisayarlara ve diz üstü bilgisayarlara, hatta kamp alanlarına veya turistik konaklama tesislerine kadar bir çok alanda uygulanmaktadır. Bu etiketi ürün veya hizmetleri üzerinde kullananan firmalar ürettiği ürün ve hizmetlerin doğaya daha az zarar verdiklerini ve firmanın çevreye karşı duyarlı faaliyet gösterdiğini ifade etmektedir.

Kuruluşumuz Ekomark© da bu gerçeklerden yola çıkarak tamamen özgün ve ülkemiz koşullarına uygun bir Ekomark© Standardı geliştirmiştir. Ürün ve hizmetlerinin bu standart kriterlerine uygun olduğunu düşünen firmalar kuruluşumuzdan Ekomark© Etiketi talep edebilir ve bu etiketi ürün ve hizmetlerinin tanıtımında kullanabilir.

Üzerinde Ekomark© Etiketi bulunan bir ürün veya hizmet görüldüğünde bu etiket şunları anlatmaktadır:

• Söz konusu ürün veya hizmetin doğal ortama verdiği zarar en düşük seviyededir.
• Ürün ve hizmetin üretilmesi, müşterilere sunulması, tüketilmesi ve yok edilmesi tamamen doğa koşullarına uygundur.
• Kullanımı tamamlanmış ürünler doğal ortamda kısa sürede ve kendiliğinden yok olur.
• Ürün üzerindeki ambalaj çevreye zarar vermemektedir.
• Ekomark© Etiketi’nin kendisi bir kalite belgesi değildir ama neticede ürün veya hizmetin kaliteli olduğunun bir göstergesidir.

Kuruluşumuz, işletmelerinde Ekomark© Standardı kurmak ve Ekomark© Etiketi’ni kullanmak için lisans almak isteyen firmaların bu yöndeki taleplerini karşılamak üzere, Ekomark© Logo Kullanım Talimatı hazırlamıştır. İzlenmesi gereken süreçler bu kullanım talimatında yer almaktadır.

Firmaların nasıl Ekomark© belgelendirme başvurusu yapacakları, sözleşmenin nasıl yapılacağı, belgelendirme çalışmaları için nasıl numune verileceği, numunelerin hangi yöntemlerle ve nasıl test edileceği, belgelendirme onay aşamasının nasıl gerçekleşeceği ve nihayet Ekomark© Etiketi kullanım izninin nasıl verileceği, Ekomark© Logo Kullanım Talimatı’nda ayrıntıları ile açıklanmıştır.

Kullanım talimatında ayrıca Ekomark© Etiketi’nin kullanım izninin süresi, hangi koşullarda yenilenmesi gerektiği, ilgili kriterlerde Avrupa Birliği tarafından yapılan güncellemelerin mevcut kullanım izinlerini nasıl etkileyeceği, hangi koşullarda mevcut kullanım izninin sona ereceği veya yeniden uzatılacağı ve bütün bu çalışmaların nasıl gerçekleştirileceği detayları ile yer almaktadır.

Kısaca Ekomark© Logo Kullanım Talimatı’nda hem kuruluşumuzun hem de Ekomark© Etiketi kullanan firmaların karşıklıklı sorumlulukları açıklanmaktadır.

Ekomark© Etiketi kullanmak, firmaların hem kendilerine hem de sundukları ürün ve hizmetlere itibar kazandırmaktadır. Firmalar bu şekilde yeni müşteri ve pazar fırsatları elde etmektedir. Ekomark© Etiketi sadece Avrupa Birliği ülkelerinde değil bütün dünya ülkelerinde geçerli bir etikettir ve kabul görmektedir. Avrupa Birliği ülkelerinde açılan kamu ihalelerinde artık büyük oranda Ekolojik etiketler sorgulanmaktadır. Ama bunun dışında da doğayı koruyan ve çevreye duyarlı ürün ve hizmetler önemli bir tercih kriteri olmaktadır. Ekolojik etiket kriterleri artık bütün ürünler için bir gereklilik olmaktadır.

Kuruluşumuz Ekomark© tarafından gerçekleştirilen belgelendirme çalışmalarının son adımı etiket kullanım izninin verilmesidir. Firmanın ürün ve hizmetlerinin, Ekomark© Standardı çerçevesinde, Avrupa Birliği tarafından ürün grupları bazında belirlenen kritelere uygun olduğu ve gerekli bütün koşulları sağladığı tespit edildikten sonra üretici firmaya, ürün veya hizmetleri üzerine Ekomark© Etiketi’ni koymasına izin verilir.

Ekomark© Etiketi’ni taşıyan ürün ve hizmetler, üretim ve kullanım aşamalarında diğer ürünlere göre çevreye verdiği zararlar en aza indirilmiş ürünlerdir. Bu uygulamanın temel amacı, tüketicileri sağlıklı ve çevre sorunlarına daha duyarlı hale getirmektir. Ekomark© Standardı sayesinde, bir yandan üretici firmalar, ürünlerin üretim, kullanım ve atık durumlarına karşı çevreye duyarlı bir üretim sistemine yaklaşırken, diğer yandan tüketiciler çevreye zarar vermeyen ürünleri tercih etmeye yönlendirilmiş olmaktadır.

Bugün artık herkes, çevrenin korunması ve çevrenin zarar görmemesi konusunda daha bilinçli hareket etmektedir.

Temelleri 1992 yılında Avrupa Birliği’nde atılan Eko-Etiket veya Ekolojik Etiket uygulaması, doğaya duyarlı ve etkileri düşük ürün ve hizmetlerde kullanılan bir etikettir. Öncelikle kozmetik ürünler ile yola çıkılmıştır ama bugün boya ürünlerinden tekstil ürünlerine, televizyonlardan bilgisayarlara kadar birçok alanda bu uygulamaya rastlanmaktadır.

Kuruluşumuz Ekomark© tarafından, gerekli koşulların sağlanmasına bağlı olarak kullanımına izin verilen Ekomark© Etiketi, bu ürünlerin doğaya verdikleri zararın çok düşük olduğunu ve üretici firmanın doğaya karşı daha duyarlı hareket ettiğini ifade etmektedir.

Kuruluşumuz Ekomark©, firmanın talebi üzerine belgelendirme çalışmalarını gerçekleştirip firmaya Ekomark© Etiketi’ni kullanma izni verdiğinde bu etiketi taşıyan ürünler şunları ifade etmiş olmaktadır:

• Ürünün doğal ortama verdiği zarar çok düşüktür
• Ürün doğa koşullarına uygun üretilmiştir.
• Ürün doğal ortamda kısa sürede ve kendiliğinden yok olur.
• Ürün üzerindeki ambalajın doğaya kötü etkisi yoktur.
• Ürün kalitesinin bir garantisi değildir ama ürünün kaliteli olduğunu çağrıştırır.

Kuruluşumuz tarafından verilen Ekomark© Etiketi kullanım izni web üzerinden Ekomark veri tabanında ilan edilir. Bu şekilde izin bütün dünyada geçerli olmuş olur.

Tüketicilerin Ekomark© Etiketi’ne veye ekolojik etiketlere yönelmiş olmaları ile ekoloji bilgisi olmayan tüketiciler ürün hakkında bilgilendirilmiş olmaktadır. Bir şekilde tüketiciler ile üretici firma arasında bir köprü kurulmuş olmaktadır. Bu ürünler kolayca benzerlerinden ayrılır.

Firmalar Ekomark© Etiketi’ni şu standarda uygun şekilde ürünlerinin üzerine yerleştirebilir:

ECOmark Logoları << 

Ekomark©: AAAA/BBB/CCCCC

Burada AAAA ülke kodunu, BBB ürün grubunu, CCCCC ise yetkili kuruluş tarafından verilen numarayı ifade eder.

Günümüzde doğrudan ve dolaylı olarak tekstil sektöründe yüzden fazla ekolojik etiket bulunmaktadır. En fazla kullanılan etiketler EU Eco-Label, Blue Sign, Blue Angel, Swan veya Nordic Ecolabel’dır. Şimdi bunların arasına Ekomark© da katılmıştır.

Ekolojik etiketler ISO standartlarının alt grubudur. Bu standartlar şunlardır:

• Birinci tip ekolojik etiketler: TS EN ISO 14024 Ekolojik etiketler ve beyanları - Tip 1: Çevre etiketlemesi - Prensipler ve yöntemler
• İkinci tip ekolojik etiketler: TS EN ISO 14021 Ekolojik etiketleri ve beyanlar - Çevre ile ilgili iddiaların öz beyanı (Tip 2 Çevre etiketleri)
• Üçüncü tip ekolojik etiketler: TS EN ISO 14025 Ekolojik etiketler ve beyanları - Tip 3: Çevre beyanları - Prensipler ve prosedürler

Ürün ve hizmetlerinin üzerine Ekomark© Etiketi koymak isteyen firmaların başvuru talepleri alındığında, önce bir firma ile bir sözleşme imzalanmaktadır. Bu sözleşme, kuruluşumuz tarafından verilecek hizmetin koşullarını ve her iki tarafa düşen sorumluluk ve yükümlülükleri açıklamak içindir. Sözleşmenin imzalanması ile birlikte kuruluşumuz Ekomark© belgelendirme çalışmalarını başlatır ve bu çerçevede önce firmadan, ürün veya hizmetlerin Eko-Etiket kriterlerini karşıladığını kanıtlayan belgeler, beyanlar, test sonuçları ve benzeri bilgileri talep eder. Ayrıca bir teknik dosya hazırlayarak değerlendirilmesi amacı ile belgelendirme komtiesine gönderir. Komite başvuru sürecinde gerekli teknik desteği vermekle sorumludur. Bu desteği sağlamak üzere belgelendirme kuruluşu bünyesinde Çevresel Etki Değerlendirmesi’ne bağlı olarak Çevre Yönetim Sistemi ve Ekolojik Etiket komtesi kurulmuştur.

ECO Label™ değerlendirme çalışmalarını üç ay içinde tamamlamak zorundadır. Bu süre içinde bir eksiklik veya uygunsuzluk tespit edilirse, firmaya durum bildirilir ve bunların altı ay içinde tamamlanması istenir. Firmanın bu süre içinde bütün eksiklikleri tamamlaması ve uygunsuzlukları gidermesi gerekmektedir. Bu süre aşıldığı takdirde yapılan başvuru geçersiz olur ve belgelendirme süreci durur. Bu durumda firmanın daha sonra süreci yeniden başlatması gerekmektedir.

ECO Label tarafından başlatılan Eko-Etiket ya da ekolojik etiket uygulaması sayesinde tüketiciler, doğaya özen gösteren daha yeşil ürün ve hizmetlere kolayca ulaşabilmektedir. Kuruluşumuz tarafından belgelenen ve Ekomark© Etiketi taşıyan ürün ve hizmetler, gıda, içecek, ilaç ve tıbbi ürünler dışındaki herhangi bir ürün veya hizmet için olabilir. Kısa sürede ECO Label™ tarafından lisans verilen ürün ve hizmet sayısı bini geçmiş durumdadır ve bu sayı sürekli artmaktadır. Bir taraftan da ürün gruplarında, değişen teknolojilere, yöntemlere ve yeniliklere bağlı olarak revizyonlar yapılmaktadır.

Bu açıdan, Ekomark© Etiketi taşıyan ürün ve hizmetler ile ilgili olarak eğer Avrupa Birliği tarafından kriterler güncellenmişse, bu ürün ve hizmetlerin de 12 ay içinde yeni kriterlere uyum sağlaması gerekmektedir. Yani mevcut izinlerin süresi, bu geçiş süresi sonuna kadar uzatılmış olmaktadır. Yine de üretici firmalar, önceki kriterlere uygun şekilde üretilen ürünlerin geçiş süreci sona erdikten sonra, altı ay daha Ekomark© Etiketi’ni kullanabilirler. Bu yüzden belge üzerindeki izin geçerlilik süresi, kriterlerin değiştirildiği tarihten itibaren 12 ay sonrasıdır.

ECO Label™, ürün ve hizmetler için kriterler geliştirirken, bu ürün ve hizmetlerin en fazla hangi aşamada çevreye etki yaptığı konusunda odaklanır. Bu ise doğal olarak üründen ürüne değişir. Örneğin tekstil ürünlerine bir göz atılacak olursa, fabrikalarda bu ürünler boyanırken, ağartılırken veya basılırken çevresel etkileri yüksektir. Bu nedenle uzmanlar tekstil ürün grubu için kriterler belirlerken, üretim sırasındaki zararlı etkileri mümkün olduğunca düşürmeyi amaçlamıştır. Bunun yanında elektronik ürünler, kullanımları sırasında yüksek çevre riski yaratmaktadır. Bu ürün grubunda kriterler belirlenirken bu ürünlerin enerji tüketimlerine odaklanılmıştır.

Firmalar, ürün ve hizmetleri için Ekomark© belgelendirme başvurusu yaptıklarında ve sözleşme imzaladıklarında, kuruluşumuz Ekomark©, ön değerlendirme sonrası başvuru talebini Belgelendirme kuruluşuna gönderir ve kuruluştan görüş bekler. Arkasından Ekomark© Etiketi için başvurusu yapılan ürün veya hizmetlerin istenilen kriterleri karşıladığını kanıtlayacak, bilgi, beyan, belge, test sonuçları ve benzeri dokümanlar yanında üründen bir numune talep edilir. Bu numune ürünlerin test ve analizlerini sağlamak amacı ile alınmaktadır.

Numune üzerinden test ve analiz çalışmalarını üretici firma kendisi yaptırıp test sonuçlarını kuruluşumuza getirebileceği gibi, bu testler alınan numune üzerinden kuruluşumuz tarafından da yaptırılabilir. Ancak burada önemli olan iki nokta bulunmaktadır. Birinci nokta belgelendirme talep edilen ürünler için hangi testlerin yapılması gerektiği, ikinci nokta ise bu testlerin nerede ve nasıl yaptırılacağıdır. Bu her iki konuda da kuruluşumuz Ekomark©, uygulanan Ekomark© Standardı esasları gereğince belgelendirme talep eden firmalara bilgi vermek zorundadır.

Bunun yanında söz konusu testlerin mutlaka ISO 17020 ürün uygunluk değerlendirme İçin Genel Şartlar standardına uygun olarak faaliyet gösteren laboratuvarlarda veya bu standarda denk kabul edilen bir sistem tarafından akredite edilen bir laboratuvarda yaptırılması gerekmektedir. Bu konuda Avrupa Akreditasyon Kurumu’nun web sitesinde, laboratuvarın bir listesi yer almaktadır.

Test ve muayene çalışmaları tamamlandıktan sonra kuruluşumuz Ekomark©, bir teknik dosya hazırlayarak belgelendirme komitesine gönderir ve sonuçların değerlendirilmesini talep eder.

ECO Label™, Eko-Etiket Yönetim Kurulu’nda, kriter geliştirme ve revize işlemlerinden sorumlu çalışma grubu, ürünlerin bütün yaşam döngüsünü ele almakta ve bu süre içinde çevreye verdikleri olumsuz etkileri azaltmak için her bir ürün grubu için kriterler geliştirmektedir. Çalışma grubu yılda yaklaşık üç kere toplanır ve kritelerin uygulanabilirliğini, çeşitli geliştirme analizleri, çevre ve pazar araştırmaları ve ürünlerin mevcut yaşam döngüsünü dikkate alarak ya revizyona gider ya da gerekiyorsa yeni analizler yapar ve bir taslak hazırlar. Taslak en son Eko-Etiket Yönetim Kurulu’nda onaylanır ve yayınlanır. Bu karalar daha sonra her ülkenin kendi yasama kurullarında oylanır.

Doğal olarak bütün ürünlerin veya hizmetlerin yaşam döngüleri birbirinden farklıdır. Bu nedenle her ürün çeşidinin kendine özgün özelliklerine uyacak özel kriterler geliştirilmektedir. Bir yandan da üretim süreçlerindeki değişimler ya da kullanılan ana ve sarf malzemelerdeki evrilme, bir takım revizyonları da zorunlu kılmaktadır. Bu nedenle Eko-Etiket Tüzüğü Avrupa Birliği tarafından en son 2010 yılında revize edilmiş ve yayınlanmıştır (66/2010/EC sayılı Eko-Etiket Tüzüğü).

Özetle, Ekomark© belgelendirme çalışmalarının önemli bir adımı olan testler, Ekomark© Etiketi konulacak ürünün, hammadde ekstrasyonundan üretilmesine, tüketilmesine ve yok edilmesine kadar, bütün yaşam döngüleri boyunca çevreye olan etkilerinin düşürülmüş olduğunu tespit etmeye yaramaktadır. Bu açıdan Ekomark© Etiketi, enerji kullanımı, atıkların azaltılması ve çevre bilincinin yükselmesine de katkı sağlamaktadır.

Kuruluşumuz Ekomark©, firmalardan gelecek belgelendirme başvurularını aldıktan ve ön değerlendirmeyi yaptıktan sonra firma ile bir sözleşme imzalar ve belgelendirme çalışmalarını başlatır. Yapacağı uygunluk değerlendirmesini takiben firmanın başvurusunu, Belgelendirme kuruluşuna gönderir ve kuruluştan görüş bekler.

Bu arada başvurduğu ürün grubu veya hizmetler ile ilgili kriterleri sağladığından emin olan firmalar, bu ürün ve hizmetlerin Eko-Etiket kriterlerini karşıladığını kanıtlamak amacı ile gerekli belgeleri, beyanları, test sonuçlarını ve benzeri bilgileri kuruluşumuz Ekomark©’a teslim etmek zorundadır.

Ekomark© belgelendirme çalışmalarında bu aşama, numune kabul aşamasıdır. Bu aşamada, başvuran firmadan ürünlerinin test ve analizlerini sağlamak amacı ile numune talep edilir.

Kuruluşumuz Ekomark© tarafından firmalara verilecek Eko-Etiket, bağımsız bir kuruluş olan ECO Label™ Eko-Etiket Kurulu tarafından tespit edilen kriterler ve üretimin bütün aşamaları göz önünde tutularak verilmektedir. Bu kriterler belirlenirken, üretim için hammadde seçiminden, üretime, bitmiş ürünlerin dağıtımına, tüketiciye sunulmasına, tüketimine ve kullanımı bittiği zaman geri dönüşümünün sağlanmasına kadar her aşama dikkate alınmıştır.

2010 yılında revize edilen 66/2010/EC sayılı Eko-Etiket Tüzüğü, sadece genel bilgiler taşımaktadır. Ürün grubu bazında kriterler Avrupa Birliği’nin resmi organları tarafından geliştirilmiştir. Aynı zamanda firmalara verilecek Eko-Etiket’in geçerli olacağı süre ve kriterlere uygunluğun kanıtlanma yöntemleri gibi bilgiler de, ürün grubuna ilişkin komisyon kararında yer alır.

Eko-Etiket uygulamasının kullanımda olduğu ürün gruplarına şu örnekler verilebilir: temizlik (sabun, deterjan, şampuan, vb), ofis ve baskı ürünleri (fotokopi, bilgisayar, görüntüleme donanımı, baskı kağıdı, vb), elektrik ve elektronik araçlar (TV, buzdolabı, çamaşır makinesi, ışıklandırma, ampul, ısı pompaları, vb), inşaat (ahşap mobilya, yatak, saksı, boya, vernik, binalar, tuvaletler, ısıtma sistemleri, vb), bahçe (tarım ürünleri ve toprak ıslah eden malzemeler, vb), tatil alanları (otel, kamp yeri, vb), giyim ürünleri.

Kuruluşumuz Ekomark©, belgelendirme talep eden firmaların ürünleri için hangi test sonuçlarına ihtiyaç olacağı ve bu testlerin nerede ve nasıl yaptırılacağı konusunda bilgi vermektedir. Bu testlerin mutlaka ISO 17020 Ürün uygunluk değerlendirme için Genel Şartlar standardına uygun faaliyet gösteren laboratuvarlarda veya bu standarda denk bir sistem tarafından akredite edilen bir laboratuvarda gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Avrupa Akreditasyon Kurumu’nun web sitesinde bu laboratuvarların bir listesi yer almaktadır.

Kuruluşumuz Ekomark©, gerekli test ve analiz çalışmalarını tamamladıktan sonra bir dosya hazırlayarak Belgelendirme komitesine gönderir ve sonuçların değerlendirilmesini talep eder.

Eko-Etiket Sistemi ya da Ekolojik Etiket Sistemi ülkemizdeki üretici firmalar açısından da çok önemli. Çünkü ihracatımızın neredeyse yarısı Avrupa Birliği ülkelerine olmaktadır. Gelecekte de böyle olacağı varsayılırsa, Avrupa Birliği ülkelerinin ihracat bakımından önemi devam edecektir. Ürünlerimizin bu pazarda tercih edilebilmesi için de bu tür standartların karşılanması gerekiyor. Bugün için ülkemizde televizyon üretiminde Vestel ve Arçelik, tekstil üretiminde ise Deniz Tekstil ve Hürsan Havlu, Eko-Etiket almış firmalardır.

Gerekli akreditasyon çalışmalarını tamamlayan kuruluşumuz Ekomark©, Eko-Etiket talep eden firmaların bu yöndeki taleplerini aldığı zaman, öncelikle başvurusu yapılan ürün veya hizmetin, ECO Label ekolojik etiket sistemi kapsamında olup olmadığını kontrol eder. Ekomark© Standardı’nda Eko-Etiket kapsamına giren ürün veya ürün grupları için kriterler belirlenmiştir. Ön değerlendirme sonrasında bir uyumsuzluk bulunmazsa, kuruluşumuz Ekomark©, çalışmalara başlamadan önce, başvuru yapan firma ile karşılıklı bir sözleşme yapmaktadır.

Eko-Etiket başvurusu yapan firmalarda daha önce EMAS Eko-Yönetim ve Denetim Sistemi ya da ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi kurulmuş ve ilgili standartlar uygulanıyorsa, Ekomark© Belgelendirme süreci, sürecin kalitesini değerlendiren ve iyileştiren bu standartlar ile çok kolay entegre olabilir. Bu yüzden de Ekomark© Belgelendirme çalışmaları çok kolay yapılabilir.

Bilindiği gibi EMAS Eko-Yönetim ve Denetim Sistemi mevcut yasal düzenlemeleri esas almaktadır. Örneğin, üretim sırasında zararlı bir kimyasal maddenin kullanılması ile ilgili yasal sınırlamalar varsa, EMAS standardını uygulayan bir firma buna uymaktadır. Böyle olduğu için de Eko-Etiket için belirlenen kriterleri de kolayca karşılayabilir. EMAS Eko-Yönetim ve Denetim Programı firmanın çevreyle ilgili performansını arttırmak için geliştirilmiştir ve gönüllülük esasına dayanır.

Kuruluşumuz Ekomark©, belgelendirme çalışmalarında, Avrupa Birliği tarafından çıkarılan ve 2010 yılında güncellenen 66/2010/EC sayılı Eko-Etiket Tüzüğü’nü esas alarak hazırladığı Ekomark© Standardı’nı kullanmaktadır. Söz konusu kriterler ürün grupları bazında Avrupa Birliği tarafından uzun çalışmalar sonucunda belirlenmiştir ve üzerinde Ekomark© Etiketi bulunan ürün ve hizmetlerin, yüksek çevre ve performans standartlarına uygunluğunu kanıtlamaktadır.

Kuruluşumuz Ekomark©, belgelendirme başvurusu yapan firma ile sözleşme yaptıktan sonra belgelendirme çalışmalarına başlar.

Ekolojik etiket sistemi, gönüllü bir uygulamadır. Resmi otoritelerin bir zorlaması yoktur ve ticari engeller ile karşılaşmaz. Ama sistemin, ürün ve hizmetlerini Avrupa Birliği piyasalarına sunacak firmalara sağladığı yararlar çoktur. Ekomark© Etiketi taşıyan ürün ve hizmetler Avrupa Birliği ülkelerinde kolayca alıcı bulabilmektedir. Firmalara önemli boyutta rekabet imkanı ve avantaj sağlamaktadır. Üstelik bugünlerde Avrupa’da Çevreci Kamu İhaleleri uygulamalarında ihale şartnamaleri hazırlanırken, giderek artan bir şekilde, Eko-Etiket kriterlerine yer verilmektedir.

Ülkemizden bu ihalelere katılacak firmalar veya Avrupa Birliği ve dünya piyasalarına açılmak isteyen firmalar, başvurduğu ürün grubu veya hizmetler ile ilgili kriterleri sağlamak koşulu ile, kuruluşumuz Ekomark©’a belgelendirme başvurusunda bulunabilirler.

Yapılacak sözleşme sonrasında kuruluşumuz hızlı bir şekilde firmadan, ürün veya hizmetlerin Eko-Etiket kriterlerini karşıladığını kanıtlayan belgeler, beyanlar, test sonuçları ve benzeri bilgileri talep edecektir. Yapılacak ön değerlendirme sonrasında, firmanın başvurusu, görüş almak amacı ile, ekolojik etiket sisteminde yetkili kuruluş olarak belirlenen ECO Label'a gönderilecektir. Belgelendirme kuruluşu başvuru sürecinde gerekli teknik destek vermekle sorumludur.

Firmanın, belgelendirme başvurusu sırasında ne tür bilgi ve belgeleri vermesi gerektiği, Ekomark© Standardı kapsamında ürün grupları için hazırlanan kullanıcı el kitaplarında yer almaktadır.